Hastanelerin kapısında, ambulansların üzerinde ya da tıp fakültelerinin amblemlerinde sıkça gördüğümüz bir sembol vardır: Bir asa ve ona dolanmış bir yılan. Pek çok kişi bu işareti görür ama hikâyesini bilmez. Oysa bu sembol, insanlığın şifa arayışının binlerce yıllık serüvenini anlatan kadim bir işarettir.
Bu sembolün kökeni, Antik Yunan mitolojisinde şifa tanrısı olarak bilinen Asklepios’a dayanır. Rivayete göre Asklepios, insanları iyileştirme konusunda öylesine ustalaşmış bir hekimdi ki, ölümün bile karşısına dikilebilecek bir bilgiye ulaşmıştı. Onun elinde her zaman bir asa bulunurdu. Bu asa, hekimliğin yalnızca bir bilgi değil aynı zamanda bir rehberlik ve sorumluluk mesleği olduğunu simgelerdi.
Peki ya yılan?
Yılan, birçok eski kültürde yenilenmenin ve yeniden doğuşun sembolü olarak görülür. Çünkü yılan, belli zamanlarda deri değiştirir. Eski derisini bırakır ve adeta yeniden doğmuş gibi hayatına devam eder. Bu yüzden yılan, şifanın ve iyileşmenin en güçlü simgelerinden biri haline gelmiştir.
Mitoloji anlatır ki Asklepios bir gün elindeki asaya dolanan bir yılanı gözlemler. Yılanın doğadaki bu yenilenme gücü, şifanın sırrını temsil eder gibi görünür. Zamanla bu görüntü, hekimliğin sembolüne dönüşür: Bir asa ve ona sarılmış bir yılan.
Bu sembol yalnızca bir mitolojik hikâyeyi anlatmaz; aynı zamanda tıbbın özünü de hatırlatır. Hekimlik, insan hayatına dokunan en kutsal mesleklerden biridir. Nitekim modern tıbbın temellerini atan Hippocrates da hekimlere şu ilkeyi öğütlemiştir:
“Önce zarar verme.”
Bir asa…
Bir yılan…
Görünüşte sade iki figür. Ama aslında içinde binlerce yıllık bilgi, inanç ve umut saklıdır.
Belki de bu yüzden hastane kapılarındaki o sembol bize yalnızca tıbbı değil, insanlığın en eski arzusunu hatırlatır:
Acıyı dindirmek, yarayı sarmak ve hayata yeniden tutunabilmek.
Asa konusu ile ilgili yazacağım daha çok şey var sevgili okurlarım. Tıp bayramını kutladığımız bu hafta yalnızca tıbbi konuda kalmak istiyorum yoksa Hz Süleyman’a yüzüğünden sonra kudret yükleyen nesne elinde tuttuğu asa değil miydi?
Bu konu bir sonraki yazımın konusu olacak.
Sevgiyle kalın.
YORUMLAR